Evlilik dışı bir birliktelikten çocuğunuz dünyaya geldi ancak baba çocuğu tanımayı reddediyor. Bu durumda hem çocuğun soybağı hem de nafaka ve miras gibi temel hakları belirsiz hale gelir. İşte bu noktada aile hukuku kapsamında açılan babalık davası devreye girer. Bu yazıda, davanın nasıl açıldığını, DNA testinin reddedilmesi halinde ne olacağını, sürecin ne kadar sürdüğünü ve hangi maddi taleplerde bulunabileceğinizi Türkiye 2026 mevzuatı ve Yargıtay kararları ışığında adım adım ele alacağız.
Babalık Davası Nedir?
Babalık davası, evlilik dışında doğan bir çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlayan hukuki süreçtir. TMK 301. maddesinde düzenlenen bu dava, babanın çocuğu tanımayı reddetmesi durumunda anne veya çocuk tarafından açılır.
Çocuk ile baba arasındaki soybağı üç şekilde kurulabilir:
- Ana ile babanın evlenmesi
- Babanın tanıma beyanında bulunması
- Mahkeme kararı (babalık davası)
Baba çocuğu tanımamazsa, mahkeme yoluyla babalık tespit edilir ve çocuk babasına bağlanır.
Babalık Davası Nasıl Açılır?
Babalık davası, Aile Mahkemesi‘ne verilecek dava dilekçesiyle açılır. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Yetkili mahkeme: Davacı veya davalının dava anındaki yerleşim yeri ya da çocuğun doğum tarihindeki yerleşim yeri mahkemesidir (TMK 283).
Dava açma şartları:
- Annenin belli olması: Çocuk ile anne arasında soybağı kurulmuş olmalı, aksi halde önce anne tespiti davası açılır
- Başka bir erkekle soybağı ilişkisi olmaması: Çocuğun nüfusunda başka bir erkek baba olarak gözüküyorsa, önce soybağının reddi davası açılmalıdır
Babalık Davası Neden Önemlidir?
Babalık davası, çocuğun sadece kimlik kazanmasını değil, aynı zamanda yaşamsal haklarını güvence altına alır:
- Soybağı kurulması: Çocuk yasal olarak babasının soyadını alır
- Miras hakkı: Babasından miras alabilir
- İştirak nafakası: Baba, çocuğun bakım, eğitim ve barınma giderlerine katkıda bulunur
- Sosyal güvenlik: Çocuk babasının sosyal güvenlik haklarından faydalanabilir
Babalık Davası Süreci
Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Sunulması
Dava dilekçesi HMK’ya uygun olarak hazırlanır ve şu bilgileri içermelidir:
- Davacı (anne veya çocuk) ve davalının (baba) kimlik bilgileri
- Babalık iddiasının dayandığı olgular
- Deliller (tanık, mesaj, sosyal medya paylaşımı, fotoğraf vb.)
- DNA testi talebi
Kime karşı açılır: Babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.
Görevli ve Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
- Görevli mahkeme: Aile Mahkemesi
- Yetkili mahkeme: Davacı/davalı/doğum yerinin yerleşim yeri mahkemesi
Çocuğun Temsili İçin Kayyım Atanması
Anne ile çocuk arasında menfaat çatışması olabileceğinden, çocuk için mahkeme tarafından kayyım atanması zorunludur (TMK). Dava anne tarafından açılmışsa çocuğa kayyım atanır; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir. Çocuk ergin olduysa kendi adına dava açabilir.
Delillerin Sunulması ve Yargılama Aşaması
Babalık davası kamu düzenini ilgilendirdiğinden mahkeme re’sen araştırma yapar ve delilleri serbestçe takdir eder.
En önemli delil: DNA testidir. DNA testi %99.9 oranında kesinlik sağlar.
Diğer deliller:
- Tanık beyanları
- Mesajlaşmalar, sosyal medya paylaşımları
- Birlikte çekilmiş fotoğraflar
- Birlikte yaşama tanıkları
İhbar zorunluluğu: Dava, Cumhuriyet Savcısı ve Hazine’ye ihbar edilmelidir.
Karar ve Kesinleşme Süreci
Mahkeme delilleri topladıktan sonra karar verir. Karar aleyhine 2 hafta içinde istinaf, ardından 2 hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Karar kesinleşmeden hukuki sonuç doğurmaz.
Babalık davası ne kadar sürer: Ortalama 6-12 ay sürer. DNA testi hızla yapılır ve itiraz yoksa 6 ayda sonuçlanabilir; davalı itiraz eder veya delil toplama uzarsa 1 yıla kadar sürebilir.
Babalık Davasında İspat Yükü ve Deliller
Babalık Karinesi Nedir?
TMK 302’ye göre babalık karinesi, çocuğun doğumundan önceki 300. gün ile 180. gün arasında davalı erkek ile annenin cinsel ilişkide bulunmuş olmasıdır. Bu ispatlanırsa baba sayılır.
Karineyi çürütme hakkı: Davalı erkek, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını (örneğin kısırlık raporu) veya başka birinin baba olma olasılığının daha fazla olduğunu ispatlayarak karineyi çürütebilir.
DNA ve Kan Testinin Rolü
DNA testi zorunlu mudur? Hayır, ancak Yargıtay’ın yerleşik görüşü mahkemelerin DNA testi yaptırması gerektiği yönündedir.
HMK 292: “Herkes, soybağının tespiti amacıyla vücudundan kan veya doku alınmasına katlanmak zorundadır. Haklı bir sebep olmaksızın bu zorunluluğa uyulmaması halinde, hakim incelemenin zor kullanılarak yapılmasına karar verir.”
Davalı DNA testini reddederse: Hakim, davalının aleyhine karar verebilir veya zorla test yaptırılmasına karar verebilir.
Yargıtay 8. HD., 2012/6926 E., 2012/8542 K.: “Babalık davası kamu düzeniyle yakından ilgili olup, mahkemeler salt tanık beyanlarıyla yetinmeyip DNA testi yaptırmalıdır.”
Babalık Davası Sonuçlandığında Ne Olur?
Mahkeme babalığa hükmettikten sonra:
- Soybağı kurulur: Çocuk nüfus kaydında babasının adı yazılır ve soyadını alır
- İştirak nafakası bağlanır: Baba, çocuğun bakım, eğitim, barınma giderlerine katkı yapmakla yükümlü olur
- Miras hakkı doğar: Çocuk babasının mirasçısı olur
- Anne, babalık davasıyla birlikte veya ayrı olarak tazminat hukuku niteliğindeki doğum ve geçim giderlerini TMK 304 kapsamında talep edebilir.
- Doğum giderleri
- Doğumdan önceki ve sonraki 6’şar haftalık geçim giderleri
- Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler
Babalık Davası Yargıtay Kararları
Yargıtay 2. HD., 2021/9684 K.: “DNA testi için baba ile çocuktan alınacak örneklerin aynı anda ve birlikte alınması, Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınması gerekir.”
Yargıtay 18. HD., 2015/13938 K.: “Baba ölmüşse bile mezar açılarak doku alınması ve DNA testi yapılmasına karar verilebilir.”
Yargıtay HGK, 2018/1305 K.: “Babalık davasında DNA testi uygulamasında kamu düzeni bakımından yarar vardır.”
Sonuç: Haklarınızı Korumak İçin Profesyonel Destek Alın
Babalık davası, çocuğunuzun geleceğini şekillendirecek kritik bir hukuki süreçtir; dava öncesinde veya sürecin bazı aşamalarında arabuluculuk yoluyla nafaka ve giderler konusunda çözüm aranması da mümkündür.. Evlilik dışı çocuğun babalık davası açarken öncelikle dava süresine dikkat etmelisiniz; anne için doğumdan itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre varken, çocuk için Anayasa Mahkemesi kararıyla süre kaldırılmıştır ve çocuk süresiz olarak dava açabilir. Delillerinizi özenle toplayın; mesajlar, tanıklar, fotoğraflar ve özellikle DNA testi talebi davanın omurgasını oluşturur. Eğer çocuğun nüfusunda başka bir erkek baba olarak kayıtlıysa, soybağının reddi davası ile bu bağı ortadan kaldırmadan babalık davası açamazsınız.
