İddet müddeti, boşanmış bir kadının yeniden evlenebilmesi için geçmesi gereken yasal bekleme süresidir. Bu süre kanunen 300 gün olarak belirlenmiştir. Ancak bu süre mutlak değildir; mahkemeye başvurularak “iddet müddetinin kaldırılması davası” (bekleme süresinin kaldırılması) açılması durumunda, belirli şartlar altında bu süre hakim kararıyla iptal edilebilir.
İddet Müddeti Nedir?
Türk Medeni Kanunu’nun 132. maddesinde düzenlenen iddet müddeti, evliliği sona ermiş kadının, evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün geçmedikçe evlenemeyeceğini öngören bir kısıtlamadır. Bu süre, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
İddet Süresi Neden Uygulanır?
İddet süresinin temel amacı, nesebin (soybağının) karışmasını önlemektir. Kadının boşanma tarihinde hamile olması ihtimaline karşı, doğacak çocuğun babasının kim olduğunun (eski eş mi yoksa yeni eş mi) tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi hedeflenir. Hukuk sistemimizdeki “babalık karinesi” uyarınca, evlilik birliği içinde veya evliliğin sona ermesinden itibaren 300 gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Bu karışıklığı ve olası nesebin reddi davalarını en baştan engellemek için bu bekleme süresi öngörülmüştür.
İddet Süresinin Kalkması Davası İçin Gereken Şartlar Nelerdir?
Mahkemenin iddet müddetini kaldırması için aradığı en temel şart, kadının hamile olmadığının tıbbi olarak kanıtlanmasıdır. 2026 yılı itibarıyla, tam teşekküllü devlet hastanelerinden veya üniversite hastanelerinden alınan, gebelik bulunmadığını gösteren resmi sağlık raporu (beta-hCG testi sonuçları ile desteklenen) davanın kabulü için yeterli en büyük kanıttır.
İddet Süresinin Kaldırılması Davası Nasıl Açılır?
Bu dava, çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup, hasımsız (karşı taraf olmaksızın) açılır.
İddet Müddeti için Gerekli Belgelerin Toplanması
Dava açmadan önce, boşanma kararının kesinleşme şerhini içeren ilamı ve kimlik fotokopisi hazır edilmelidir. En kritik belge ise, mahkemenin sevk edeceği veya önceden alınmış resmi bir sağlık kurumundan alınan “gebe olunmadığına dair” raporudur.
İddet Müddeti için Dava Dilekçesinin Hazırlanması
Dilekçede, boşanmanın gerçekleştiği, yeniden evlenme niyetinin bulunduğu ve nesep karışıklığı riskinin (hamilelik bulunmadığı için) olmadığı belirtilmelidir. “Hasımsız” olarak açılan bu dilekçede, hukuki delil olarak sağlık raporuna dayanılacağı vurgulanmalıdır.
İddet Müddeti için Görevli ve Yetkili Mahkemeye Başvuru
İddet müddetinin kaldırılması davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesi‘dir. Yetkili mahkeme ise kadının yerleşim yeri mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri bu davaya bakmaya yetkilidir.
İddet Müddetinde Duruşma ve Karar Aşaması
Mahkeme, genellikle bir duruşma açarak kadının beyanını alır ve dosyaya sunulan veya sevk sonucu gelen sağlık raporunu inceler. Raporun “gebelik yoktur” şeklinde net olması durumunda, hakim bekleme süresinin kaldırılmasına hükmeder.
İddet Süresinin Kaldırılmasını Gerektirmeyen Durumlar
Bazı hallerde dava açmaya gerek kalmaksızın bekleme süresi kendiliğinden sona erer veya uygulanmaz.
Doğum Yapılması
Kadının 300 günlük süre dolmadan doğum yapması halinde, bekleme süresi kendiliğinden sona erer. Doğumla birlikte hamilelik durumu netleştiği ve sonuçlandığı için iddet müddeti hükmünü yitirir.
Boşanılan Eş ile Yeniden Evlenme Durumu
Kadın, boşandığı eşiyle tekrar evlenmek isterse iddet müddetinin kaldırılmasına gerek yoktur. Çünkü bu durumda nesebin karışması ihtimali söz konusu değildir; baba adayı yine aynı kişidir.
İddet Müddetinin Kaldırılması Davası Ne Kadar Sürer?
Güncel yargı yükü ve 2026 yılı hedefleri doğrultusunda, iddet müddeti davaları oldukça hızlı sonuçlanmaktadır. Sağlık raporunun dosyaya girmesiyle birlikte dava genellikle 2 hafta ile 1 ay arasında sonuçlanır. Süreci hızlandırmak için dilekçe ile birlikte raporun sunulması veya hastane sevk işlemlerinin ivedilikle yapılması önemlidir.
İddet Müddetinin Kaldırılması Davası Sonuçları Nelerdir?
Mahkeme kararı çıktıktan sonra evlilik engelinin ortadan kalkması için belirli prosedürler takip edilir.
Kararın Kesinleşmesi Gerekir mi?
Evet, mahkemenin verdiği karar tarafa tebliğ edilmeli ve istinaf süresinden feragat edilerek veya süre beklenerek kesinleşmelidir. Karar kesinleşmeden hukuki sonuç doğurmaz.
İddet Süresi Kalkınca Hemen Evlenilebilir mi?
Karar kesinleştikten ve bu bilgi Nüfus Müdürlüğü sistemine (MERNİS) işlendikten sonra kadın hemen evlenme başvurusu yapabilir. Bu süre genellikle kesinleşmeden sonra birkaç gündür.
Nüfus Müdürlüğü’ne Bildirim ve Kayıtların Güncellenmesi
Mahkeme kararı kesinleştiğinde, ilgili mahkeme kalemi kararı elektronik ortamda Nüfus Müdürlüğü’ne gönderir. Kadın, nüfus kayıtlarındaki “evlenmesi beklemeye tabidir” şerhinin kalktığını kontrol ederek evlendirme dairesine başvurabilir.
İddet Süresine Uymamanın Cezası Var mı?
İddet süresine uymamanın hapis veya para cezası gibi bir yaptırımı yoktur. Ancak, iddet süresi dolmadan veya kaldırılmadan yapılan evlilik başvuruları belediyeler/evlendirme daireleri tarafından doğrudan reddedilir. Eğer bir şekilde bu süre dolmadan evlilik gerçekleşmişse, evlilik “mutlak butlan” (geçersizlik) ile sakatlanmaz; ancak soybağına ilişkin ciddi hukuki karmaşalar doğabilir.
| Durum | Bekleme Süresi | Kaldırma Yolu |
| Normal Boşanma | 300 Gün | Aile Mahkemesi Kararı + Sağlık Raporu |
| Doğum Yapılması | Kendiliğinden Sona Erer | Doğum Kaydı ile Bildirim |
| Eski Eşle Evlenme | Uygulanmaz | Doğrudan Başvuru |
| Sağlık Raporu Alınması | 1-4 Hafta içinde kalkar | Mahkeme İlamı |
Sonuç: İddet müddeti, kadının haklarını kısıtlayan bir ceza değil, doğacak çocuğun soybağını koruyan bir güvenlik önlemidir. Ancak günümüz tıp dünyasında gebelik testi ile kesin sonuç alınabildiği için, bu sürenin mahkeme yoluyla kaldırılması oldukça rutin ve hızlı bir işlemdir.
